pic01

Newyddion a Digwyddiadau

imageLluniau Gŵyl Ban Geltaidd 2018

 

Cliciwch yma i weld mwy o luniau


Yr Ŵyl Ban Geltaidd yn Letterkenny (Leitir Ceannain) yn 2018

Mae deuddeng mlynedd ers i’r Ŵyl ymweld â Letterkenny yn Nonegal ddiwethaf. Mae Letterkenny’n dref wledig sydd rhyw hanner awr mewn car o Derry yng Ngogledd Iwerddon. Mae’n dref sydd bellach yn gyrchfan boblogaidd i ymwelwyr o bob rhan o’r byd ac felly’n fangre digon llewyrchus.

Tywydd digon oer a glawog gawsom ni ar y cyfan, ond wnaeth hynny darfu dim ar ein mwynhâd. Teithiodd y llond bws arferol o Ogledd Cymru draw am Yr Ynys Werdd gan gyrraedd Letterkenny tua pump yr hwyr ar ôl taith o dros pedair awr yn y bws cyn cyrraedd pen ein taith.

Agorwyd yr Ŵyl ar y nos Fawrth yng Ngwesty’r Mount Errigal, lle roeddem ni’n aros. Cawsom agoriad teilwng i’r Ŵyl gyda’r Gwledydd Celtaidd yn rhoi blas inni o’r hyn oedd i ddod yn ystod yr wythnos mewn cerddoriaeth a chân. Cynrychiolwyd ni’r Cymry’n y seremoni gan Ieuan ap Sion yn canu’r Anthem Geltaidd yn wych gyda Dylan Cernyw a Gwenan Gibbard yn cyfeilio iddo ar eu telynau. Aeth y telynorion ymlaen i’n swyno â chyfraniadau celfydd ar eu hofferynnau. Diolch o galon i’r tri ohonoch.

Dydd Mercher cawsom daith yn ôl i Derry sydd nepell o Letterkenny. Yn anffodus, roedd yn ddiwrnod digon gwlyb a gwyntog. Serch hynny, mentrodd nifer i gerdded waliau’r ddinas a thros y Bont Heddwch sy’n uno’r ddwy gymuned sydd bob ochr i’r Afon Foyle. Aeth eraill ohonom, llai mentrus ar y fath dywydd, i ymweld â’r Bogside ac Amgueddfa Derry Rydd cyn troi am y Ganolfan Treftadaeth gerllaw am ginio blasus – rhâd a da!

Bu rhai’n gallach efallai ac aros yn Letterkenny lle buont yn rhan o sesiwn dweud storiau o Gymru yn Llyfrgell Ganolog y dref. Cafwyd hwyl rhyfeddol yn ôl bob son gyda nifer o’r gwledydd celtaidd eraill yn dweud ambell i stori hefyd.

O dri’r prynhawn ymlaen roedd y Cystadlaethau Canu Gwerin i unigolion a grwpiau yn Theatr An Grianan yng nghanol y dref. Daeth Catrin Jones o Ynys Môn yn gyntaf ar y Gân Werin Unigol a Bethany Celyn o Ddinbych yn drydydd. Ond, nid dyna’r diwedd, enillodd Gwilym Bowen Rhys yr Unawd o Gân Werin Wreiddiol Newydd. Gwych iawn.

Yng Nghystadleuaeth y Grwpiau Gwerin, cipiwyd y wobr gyntaf i Grŵp Traddodiadol gan Grŵp Sir Fôn a’r Grŵp Gorau gyda Cân Newydd yn mynd i’r Brodyr Magee o Gaergybi. Da iawn Ynys Môn!

Yn ystod Dydd Iau aethom ar daith diwrnod ar draws Swydd Donegal ac anelu am arfordir y De Orllewin. I ddechrau fe stopio ni yn nhref fechan ARDARA sy’n ganolfan gwehyddu brethyn Donegal. Cawsom arddangosfa o’r gwehydd wrth ei waith ar ŵydd draddodiadol a disgrifiad o’r proses o droi’r gwlân yn ddilledyn gorffenedig. Hynod o ddiddorol. Prin oedd y rhai a brynodd ddilledyn yn y siop, er i ambell un brynu cap drudfawr o frethyn taclus i gadw eu pennau’n gynnes rhag yr oerfel! Roedd rhaid cael paned cyn teithio ‘mlaen heibio KILLYBEGS sy’n borthladd pysgota pwysig a phrysur.

Yn CARRICK cawsom ginio o gawl cartref a brechdannau cyn teithio ymhellach am yr arfordir a CHLOGWYNI SLEEVE LIAG. Ystyr ‘sleeve liag’ yw cerrig llyfn, gwastad. Roedd hynny’n amlwg o weld y clogwynni syth a llyfn! Roedd y golygfeydd o ben y clogwyni’n syfrdanol ac werth y daith hir yno. Mae’r clogwyni yma mor uchel a thrawiadol a Chlogwyni Moher yn Swydd Clare, ond ddim mor enwog efallai. Diwrnod gwerth chweil yn wir.

Noson Y Gân Rhyngwladol yw nos Iau. Cynhaliwyd y gystadlleuaeth yn Theatr An Grianan gyda grŵp Ceidwad y Gân o ardal Rhewl, Sir Ddinbych, yn ein cynrychioli. Ceidwad y Gân enillodd ‘Cân i Gymru’ eleni gyda cyfansoddiad Erfyl Owen ‘Cofio Hedd Wyn’. Mae’r grŵp ifanc hwn yn mynd o nerth i nerth ac yn gwneud mwy a mwy o’u canu drwy’r Gymraeg. Da iawn chi hogia a diolch am eich agwedd hawddgar, iachus tuag at bopeth. Edrychwn ‘mlaen at glywed mwy o’ch hanes yn y dyfodol.

Fore Gwener ni fu taith oherwydd iddi dywallt y glaw. I rai ohonom roedd yn gyfle i hamddena a chael brecwast hwyr cyn mynd i nofio dipyn ym mhwll nofio’r gwesty – er y buasem wedi gallu gwneud hynny y tu allan gan ei bod wedi bwrw cymaint!

Y cwestiwn mawr oedd ‘A fyddai’r Parêd drwy Stryd Fawr y dref yn digwydd ai peidio oherwydd y glaw? Ond, wyddoch chi beth, daeth ffenestr o haul yng nghanol y duwch ac fe gawsom ni Barêd Celtaidd o’r radd flaenaf. Roedd y Parêd yn llawn hwyl a miwsig gan gynrychiolwyr o’r Gwledydd Celtaidd. Gorffennodd Y Parêd yn y Ganolfan Siopa ar y Stryd Fawr lle cawsom, unwaith eto, glywed cerddoriaeth Geltaidd a chlywed canlyniad y Gystadleuaeth Fysgio a ddigwyddodd yn ystod y bore mewn mannau gwahanol ar y Stryd Fawr. Enillwyr y gystadleuaeth oedd Y Gwehilion (Grŵp Gwilym Bowen Rhys, Bethany Cleyn, Iestyn Tyne a chyfaill arall) gyda’r Brodyr Magee yn ail teilwng iddynt. Grŵp o Gernyw ddaeth yn drydydd. Cawsom gyfle i’w clywed i gyd a hynny o dan dô! Ardderchog yn wir. Roedd bwrlwm eu miwsig yn heintus. Diolch i’r ddau grŵp.

Yn anffodus, nid oedd Grwpiau Dawnsio Gwerin o unrhyw wlad yn cystadlu eleni. Roedd hyd yn oed y Llydawyr wedi dod a chantorion drosodd y flwyddyn yma yn hytrach na dawnswyr. Trueni mawr.

Am 7 yr hwyr ar y nos Wener, cynhaliwyd Cyngerdd y Corau yn Theatr An Grianan gyda pump côr o Gymru’n canu ynddo – Côrdydd o Gaerdydd, Eryrod Meirion o ardal Llanuwchllyn, Côr Dre a Chôr Narfon o Gaernarfon a Chôr Meibion y Ddwylan o Ynys Môn. Roedd gwrando ar y corau o’r holl wledydd celtaidd yn y theatr yn brofiad synhwyrus iawn.

Yna, i ddiweddu’r noson, cynhaliwyd Noson y Cymry yng Ngwesty’r Mount Errigal. Roedd yr holl gystadleuwyr wedi cyrraedd bellach – yn unigolion, grwpiau a chorau – i’n diddanu heb y boen o gystadlu. Noson wefreiddiol fel arfer a aeth ymlaen am oriau!

Dydd Sadwrn yw Diwrnod y Corau, ac, yn wir, dylem fod yn falch iawn o bob un o’n corau o Gymru. Dyma’r canlyniadau :- Côr Cymysg - 1af, Côrdydd
Côr Meibion - 1af, Eryrod Meirion
2il, Côr Meibion y Ddwylan

Côr Clasurol (Canu Traddodiadol) - 1af, Eryrod Meirion,
2il, Côr Dre

Cystadleuaeth Agored i Gorau - 1af, Côrdydd
2il, Eryrod Meirion

Y Perfformiad Gorau gan gôr na enillodd wobr - Côr Narfon

Y Perfformiad Gorau gan Gôr - Côrdydd

Llongyfarchiadau i Gôrdydd ar ennill Gwobr Côr yr Ŵyl a hynny’n gwbl haeddiannol ac i’w harweinydd Huw Foulkes, o Fethel, Arfon yn wreiddiol, am ei arweiniad egniol. Diolch am fynychu’r Ŵyl a gobeithio y dewch chi eto.

Yn y cystadlaethau ffidil, daeth James Magee yn drydydd yn y Gystadleuaeth i Unigolion dros 18 oed ac i James a Paul Magee ar ddod yn ail yn y Ddeuawd Ffidil. Da iawn chi hogia. I’r brîg unwaith eto ar Ganu’r Delyn dros 18 oed daeth Math Roberts. Llongyfarchiadau calonnog iawn iti unwaith eto. Ardderchog y tri ohonoch.

Ar y nos Sadwrn cyflwynwyd y tlysau i’r corau buddugol yn y gwahanol gategoriau yng Ngwesty’r Mount Errigal. Llongyfarchiadau i chi i gyd ac am eich gwaith caled wrth baratoi am yr Ŵyl. Yn ystod y sesiwn yma o wobrwyo, cyflwynwyd gacen penblwydd i Margiad Williams, Llanelwy i ddathlu ei phenblwydd yn 80 oed. Mae Margiad wedi bod yn gefn mawr i Tegwyn wrth iddo drefnu i gael y Cymry drosodd i’r Ŵyl ers blynyddoedd maith. Llongyfarchiadau Margiad a diolch am bopeth.

Wrth i ni hel am adref ar y bore Sul yr argraff pennaf sy’n aros yn y côf yw cymaint o Gymry ifanc sydd bellach yn mynychu’r Ŵyl gyda’u bwrlwm ac afiaith. Hir y parhaed a daliwch i ddod! Diolch i bobl Letterkenny am eu croeso. Buan iawn yr hedfanith blwyddyn arall ac fe fyddwn yn ôl yno!


imageYr Ŵyl Ban Geltaidd

Noson agoriadol - Mae ein hoff ganwr Ieuan ap Sion am ganu eleni (Can y Celtiaid) yn y noson agoriadol nos Fawrth y 3ydd o Ebrill yn yr Ŵyl Ban Geltaidd eleni.
Wrth gwrs bydd Gwenan Gibbard a Dylan Cernyw ar y llwyfan gydag ef.
Y noson wedyn bydd Gwilym Rhys a’i griw. Y brodyr Magee, Catrin Angharad a’i chriw yn ymgiprys am y tlysau yn y cystadlu Canu Traddodiadol.
Nos Iau bydd y gan a enillodd yn y gystadleuaeth Can i Gymru eleni yn y gystadleuaeth Can yr Ŵyl – pob llwyddiant i’r Grwp Ceidwad y Gan – pobl Sir Ddinbych yn meddwl y byd ohonynt .Rhewl yn enwedig.
Nos Wener – beth am ddod i’r cyngerdd yn y theatr yng nghanol y dref ( Letterkenny) ac wedyn i noson y Cymry yng Ngwesty y Mt Errigl.
Dydd Sadwrn – byddwn yn edrych ymlaen i weld ac i wrando ar y corau yn canu. Y Cymry yn gryf eto eleni – dewch ona Cor Dre, Cor Narfon, Cor Dydd, Eryrod Meirion, a Hogia’r Ddwylan.

Teithio adref ar y Sul – lle ar y bws ar hyn o bryd – dau .


Noson arbennig yn Pontio Bangor

Noson arbennig yn Pontio Bangor – y gan fuddugol yn y gystadleuaeth Can i Gymru 2018 – cyfansoddwr Erfyl Owen ( Bov ) – perfformwyd y gân gan y grwp Ceidwad y Gân, prif leisydd Harri Owen mab Erfyl a Diane Owen. Teitl y gân – “Hedd Wyn”.


Cynhaliwyd Noson Arbennig Yn Ngwesty Y Stamford Gate Treffynnon ar y 17fed o Chwefror 2018

Da oedd croesawu nifer o ffyddloniaid yr Wyl Ban Geltaidd i’r noson.
Diolch yn fawr i Gwenan Gibbard, Dylan Cernyw a Ieuan ap Sion yn ein diddori a’r croeso gwych a gawsom gan berchennog y gwesty a’r staff.

i weld mwy o luniau - cliciwch yma


Trefnu Aduniad Yr Wyl Ban Geltaidd

Gyfeillion,
Bob blwyddyn cyn ymweld â’r Wyl Ban Geltaidd rydym yn trefnu aduniad. Eleni y dyddiad yw yr 17fed o Chwefror yn y Stamford Gate Treffynnon – yno i gyd siarad a chanu. Sgwrsio am y dyfodol – Letterkenny – Ebrill y 3ydd tan yr 8fed o Ebrill a hel atgofion. Mae gennym fwydlen i chi astudio – Cyri gyda Reis a Sglodion, Lasagne gyda salad a bara garlleg, Stiw Beef neu Lamb Hotpot - £11. Mi fedrwch archebu pwdin yn ychwanegol. Os ydych am fynychu cysyllter â mi ac Awen – 01745 590869. Neu ar arwellroberts@tiscali.co.uk